pasuje do BIZON

Nestor polskich kombajnów – Bizon Z056.

W latach powojennych polskie rolnictwo uległo całkowitemu przeobrażeniu. Na skutek kolektywizacji i przejęciu dużych obszarów ziemi przez państwo, powstały duże gospodarstwa rolne. Pierwsze tego typu ośrodki nosiły nazwę Państwowe Gospodarstwo Rolne – PGR. Zarządzając gospodarstwami posiadającymi średnią powierzchnie na poziomie około 500 hektarów, potrzebny był sprzęt do produkcji rolnej. Największe zapotrzebowanie skierowane było w kierunku sprawnego przeprowadzania akcji żniwnej. Aby proces zbioru zbóż przebiegał możliwie sprawnie i szybko niezbędne były maszyny żniwne. Częściowo to zapotrzebowanie wypełniła powstała w Płocku Fabryka Maszyn Żniwnych. Pierwsze małe kombajny zbożowe produkowane w tej fabryce nosiły nazwę Vistula. Niestety powszechnie uznawane były za mało wydajne i szukano rozwiązania w celu ich zastąpienia.
Tak zrodziła się potrzeba skonstruowania kombajnu większego i lepiej spełniającego stawiane mu wymagania.

Rekin za dobry na swój czas.

Następcą popularnej Vistuli miał być Rekin. Konstrukcja całkowicie zaprojektowana i wykonana w Płocku. Bardzo dobra jak na tamte czasy propozycja. Niestety ze względu na wykorzystywane części do jego budowy projekt nie został zaakceptowany i wdrożony do produkcji. Zbyt dobre części i podzespoły stanowiące projekt i prototyp nie spotkały się z uznaniem decydentów. Do wykonania modelu posłużono się zbyt dobrymi materiałami, które w tamtych czasach były deficytowe.

Kombajn Bizon.

Historia powstania tego kombajnu jest bardzo interesująca. Wyzwanie zaprojektowania nowego kombajnu podjęli się inżynierowie z biura konstrukcyjnego płockiej fabryki. Pomocni okazali się także inżynierowie z Przemysłowego Instytutu Maszyn Rolniczych w Poznaniu. Wspólna praca zaowocowała powstaniem całkowicie nowego modelu kombajnu opierającego się w 100 % na polskich częściach i podzespołach. Pierwszy Bizon powstał, został zaakceptowany i wszedł do produkcji masowej.

Bizon pokonał rywali.

Kiedy odrzucono prototypowego Rekina powstała koncepcja produkcji nowej maszyny w oparciu o licencję. Kierunki były dwa rynek zachodnich producentów i rynek producentów z bratnich państw socjalistycznych.
Do pokonania byli giganci rynku maszyn rolniczych z zachodu i socjalistyczny model radziecki rodem z ZSRR o wdzięcznej nazwie Niva. Drugim „socjalistycznym” konkurentem był pochodzący z Niemieckiej Republiki Demokratycznej model o symbolu E512. Stawka była duża i na całe szczęście koncepcja polskiego Bizona, oparta na andrychowskim licencyjnym silniku wygrała. Silnik był kluczowym zagadnieniem. Wcześniejsze konstrukcje wykorzystywały silniki jezdne, pochodzące z samochodów ciężarowych, a Bizon miał silnik diesla przeznaczony do urządzeń stacjonarnych.
Pomysłowość konstruktorów nie dotyczyła tylko całej konstrukcji, ale także na zaprojektowaniu maszyny tak żeby mogła zostać w krótkim czasie udoskonalona.

Na czym to polegało? Otóż decydenci zażyczyli sobie rozwiązania trochę mniej wydajnego i zaopatrzonego w 4 wytrząsacze. Projektanci wiedząc, że inaczej projekt nie przejdzie, dokonali małej manipulacji. Pierwszy model wyposażyli w 4 wytrząsacze, ale cała konstrukcja tego elementu po delikatnej przeróbce mogła zostać wzbogacona o dodatkowa 5 sztukę.
Tym sposobem przygotowano pole do powstania nowego lepszego modelu i dołożenia w nazwie słowa „super”

Kombajn Bizon Z-56 Super.

Najpopularniejszy model Bizona produkowany był aż do 1994 roku. Prosta konstrukcja bez stosowanej obecnie elektroniki, stanowiła o jego stosunkowo małej awaryjności. W pierwszych egzemplarzach wiele rozwiązań technicznych było mało skomplikowanych. Prostota nie znaczyła o zupełnej bezawaryjności. Najczęściej psującymi się częściami były wszelkiego rodzaju łożyska, których cała konstrukcja potrzebowała do pracy. Niby nic nadzwyczajnego bo łożysko to normalna część każdej maszyny i z czasem ulega zużyciu. Problemem w początkowej fazie produkcji i eksploatacji była niska jakość materiałów z których wykonane były poszczególne części i podzespoły. Jest jeden szczegół, który niejednemu użytkownikowi płockich kombajnów spędzał sen z powiek. Skrzynia biegów w Bizonie.

Prowizorka, która przetrwała lata.

Skrzynia biegów to bardzo ważny element każdego pojazdu. W tak masywnej maszynie jak kombajn skrzynia biegów poddawana jest bardzo dużym obciążeniom. Nie było by w tym nic dziwnego gdyby nie specyficzna budowa skrzyni montowanej w kombajnach Bizon.
Podstawowym i niezmiernie ważnym elementem każdej skrzyni biegów jest jej obudowa. Od jej jakości zależy żywotność całego podzespołu roboczego. Standardowo obudowy skrzyni biegów wykonuje się z odlewów żeliwnych. Takie rozwiązanie jest typowe, ale nie w kombajnach rodem z Płocka. W czasach kiedy z taśmy montażowej zjeżdżały pierwsze egzemplarze Bizonów w Polsce nie było producenta, który dysponowałby odpowiednim materiałem, aby wykonać obudowę skrzyni biegów. Do wykonania odlewu niezbędne było żeliwo sferoidalne. Niestety rabunkowo eksploatowana gospodarka socjalistyczna nie posiadała odpowiedniego producenta tychże obudów. Aby nie opóźniać produkcji zastosowano bardzo proste rozwiązanie polegające na zastąpieniu żeliwa płytami stalowymi. Płyty były zespawane i w konsekwencji w czasie pracy okazywały się zbyt wiotkie. Ten drobny wydawać by się mogło fakt, wymagał częstych napraw i kumulował dodatkowe koszty eksploatacyjne związane z wymianą ulegających zniszczeniu części.

Prowizorka zastosowana w Bizonach przetrwała wiele lat i ostatecznie została usunięta w ostatnim roku produkcji kombajnów. Wprowadzenie nowego rodzaju skrzyni biegów wraz ze zmianą całego oprzyrządowania w znaczący sposób wpłynęła na wzrost kosztów produkcji. Większe koszty to wyższa cena. I tak fakt zastąpienia 30 letniej prowizorki prawidłowym rozwiązaniem przyczynił się do naturalnej „śmierci” kombajnu Bizon Z-056.
Następcą Bizona był kombajn nazwany Bizon Rekord. Stary bardzo popularny model okazał się cenowo bardzo zbliżony do zdecydowanie nowszej wersji i to zadecydowało o zakończeniu jego produkcji.

Bizon Z-056 wciąż pracuje na polach.

Dokładnie tak jak stanowi powyższy tytuł, Bizony w tym modele Z-056 do dziś można spotkać w czasie żniw na wielu polach. Charakterystyczna sylwetka i pomarańczowy kolor ładnie kontrastuje ze złotym kolorem dojrzałych zbóż.

Serwis poczciwych Bizonów.

Masowa produkcja kombajnów z nie zawsze dobrych materiałów zmuszała producenta do zabezpieczenia w odpowiednią ilość części zamiennych i całych podzespołów. W latach gospodarki socjalistycznej kiedy i przysłowiowego sznurka do snopowiązałki brakowało, był problem także z częściami do Bizonów Z-056. W celu zapewnienia bezawaryjnej pracy podczas żniw, w czasie posezonowym niejednokrotnie rozbierano w warsztatach połowę kombajnów na części i wykonywano bardzo solidne przeglądy z wymianą elementów wykazujących zużycie.

Części do Bizonów Z-056 w XXI wieku.

Produkcja wszystkich typów kombajnów serii Bizon została zakończona w roku 2004. Nie zmienia to faktu, że one nadal pracują na polach i wymagają okresowych przeglądów i wymiany części eksploatacyjnych. Ostanie Bizony Z-056 zjechały z taśmy produkcyjnej w 1994 a części zamienne do nich nadal są w sprzedaży.

Dzięki staraniom wyspecjalizowanych sklepów zajmujących się dystrybucją części zamiennych wiele maszyn pomimo swojego wieku, może jeszcze długo cieszyć swoich właścicieli. Dbałość o to by nie zabrakło wszystkiego co niezbędne, aby Bizon Z-056 kosił żyto przez długie lata, jest właśnie zasługą tych specjalistycznych punktów sprzedaży części zamiennych i punktów serwisowych działających na terenie Polski. Zapraszamy do zapoznania się z naszą ofertą części do Bion Z-056 dostępnych w naszym sklepie internetowym.